25 dB to như thế nào?

Âm thanh 25 dB nghe như thế nào trong cuộc sống hằng ngày?

Decibel (dB) là đơn vị logarit dùng để biểu thị tỷ số giữa áp suất âm thanh và mức tham chiếu tiêu chuẩn. Vì decibel sử dụng thang logarit thay vì thang tuyến tính, các giá trị không tăng theo phép cộng đơn giản. Mức tăng nhỏ về con số có thể phản ánh mức tăng lớn về năng lượng âm thanh vật lý.

Ở mức 25 dB, âm thanh rất nhỏ và nhẹ. Mức này thuộc dải Yên tĩnh, bao gồm mọi mức âm thanh đo được dưới 40 dB. Nếu bạn bước ra ngoài vào một đêm vùng quê yên tĩnh, cách xa đường cao tốc, áp suất âm thanh xung quanh sẽ ở khoảng 25 dB. Trong khung cảnh đó, bạn chỉ nghe thấy những âm thanh tự nhiên rất khẽ, chẳng hạn như tiếng cây cối lay động từ xa trong làn gió nhẹ.

Trong nhà, 25 dB tương đương với tiếng thì thầm nhẹ ở khoảng cách gần. Mức này cũng tương đương với tiếng thở nhẹ của một người nghe được từ phía bên kia căn phòng trống, cách âm tốt. Bạn hiếm khi gặp mức 25 dB trong một ngôi nhà ở thành phố vào ban ngày. Môi trường đô thị có xe cộ qua lại, hệ thống thông gió trong các tòa nhà và hoạt động ngoài trời, khiến nền tiếng ồn tăng lên. Để trải nghiệm mức 25 dB, thường cần một phòng ngủ không có người vào đêm muộn hoặc một ngôi nhà ở nông thôn cách xa những con đường đông đúc.

Vì sao 25 dB tạo điều kiện lý tưởng cho giấc ngủ

Âm thanh ảnh hưởng đến giấc ngủ ngay cả khi bạn đang ngủ say. Tai trong phát hiện những dao động áp suất âm thanh, còn vỏ não thính giác tiếp tục xử lý tín hiệu suốt đêm. Máy đo mức âm thanh thường đo năng lượng âm thanh này bằng dBA, tức decibel có trọng số A. Trọng số A điều chỉnh phép đo âm thanh để phù hợp với độ nhạy của tai người, vốn cảm nhận âm trung dễ hơn nhiều so với âm trầm tần số thấp hoặc âm bổng tần số cao.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra hướng dẫn rõ ràng về mức độ tiếp xúc với tiếng ồn ban đêm. WHO khuyến nghị mức âm thanh trung bình trong phòng ngủ vào ban đêm nên dưới 30 dBA để bảo vệ giấc ngủ phục hồi. WHO cũng khuyến nghị các sự kiện tiếng ồn đơn lẻ nên dưới 45 dBA để tránh làm người ngủ đột ngột thức giấc. Mức 25 dB trong nhà thấp hơn 5 dB so với giới hạn trung bình ban đêm do WHO khuyến nghị.

Vì 25 dB thấp hơn mốc trung bình 30 dBA, mức này tạo ra môi trường âm thanh giúp các chu kỳ giấc ngủ diễn ra không bị gián đoạn. Trong phòng ngủ ở mức 25 dB, năng lượng âm thanh hầu như không đủ để gây thức giấc vô thức. Đối với tiếng ồn giao thông ngoài trời, hướng dẫn năm 2018 của WHO khuyến nghị giữ tiếng ồn giao thông đường bộ dưới 53 dB Lden (mức trung bình tính cả ngày, chiều và đêm) và dưới 45 dB Lnight (mức theo dõi tiếng ồn ban đêm). Phòng ngủ trong nhà ở mức 25 dB nằm thoải mái trong các mục tiêu y tế quốc tế này.

An toàn thính giác và hướng dẫn tiếp xúc ở mức 25 dB

Các hướng dẫn an toàn về mức độ tiếp xúc nhằm bảo vệ tai trong khỏi tổn thương thần kinh giác quan. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) cho biết mất thính lực khó xảy ra, ngay cả khi tiếp xúc trong thời gian dài ở mức từ 70 dBA trở xuống. CDC cũng lưu ý rằng việc tiếp xúc lâu dài hoặc lặp đi lặp lại với âm thanh từ 85 dBA trở lên có thể gây mất thính lực.

Các cơ quan an toàn quy định thời gian tiếp xúc chính thức trong môi trường ồn ào. Viện Quốc gia về An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (NIOSH) khuyến nghị giới hạn tiếp xúc là 85 dBA trong tối đa 8 giờ. NIOSH áp dụng tỷ lệ trao đổi 3 dB, nghĩa là cứ tăng 3 dB thì thời gian tiếp xúc an toàn giảm một nửa. Theo hướng dẫn của NIOSH, thời gian tiếp xúc an toàn là 4 giờ ở mức 88 dBA, 2 giờ ở mức 91 dBA, 1 giờ ở mức 94 dBA, 30 phút ở mức 97 dBA, 15 phút ở mức 100 dBA, khoảng 7,5 phút ở mức 103 dBA, khoảng 4 phút ở mức 106 dBA, khoảng 2 phút ở mức 109 dBA và khoảng 1 phút ở mức 112 dBA. Cơ quan Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (OSHA), cơ quan giám sát việc thực thi luật lao động tại Hoa Kỳ, đặt ra giới hạn thực thi là 90 dBA trong 8 giờ với tỷ lệ trao đổi 5 dB và quy định mức hành động là 85 dBA.

Ở mức 25 dB, không có nguy cơ tổn thương thính giác. NIOSH và OSHA không quy định giới hạn thời gian tiếp xúc ở mức 25 dB. Mức này thấp hơn 60 dB so với ngưỡng nguy hiểm 85 dBA của NIOSH và thấp hơn nhiều so với mốc an toàn 70 dBA của CDC. Khi nghỉ ngơi trong phòng ở mức 25 dB, bạn sẽ không gặp các dấu hiệu cảnh báo tổn thương thính giác như nghe kém hoặc ù tai (cảm giác ù hoặc vo ve kéo dài trong tai). Bạn có thể tiếp xúc liên tục với mức 25 dB mà không bị mỏi thính giác.

Thách thức khi đo 25 dB bằng điện thoại thông minh

Việc đo âm thanh trong những căn phòng yên tĩnh đặt ra khó khăn kỹ thuật cho các thiết bị tiêu dùng. Nếu bạn mở máy đo trên điện thoại thông minh trong một căn phòng trống, màn hình có thể ổn định ở mức từ 25 dB đến 35 dB. Nguyên nhân là do nền nhiễu của micrô bên trong.

Nền nhiễu của micrô là mức nhiễu điện và nhiễu nhiệt do chính các mạch bên trong micrô tạo ra. Micrô điện thoại thông minh thông thường có nền nhiễu bên trong từ 25 đến 35 dB. Micrô không thể ghi nhận các sóng âm thanh vật lý có mức năng lượng thấp hơn nhiễu từ mạch điện tử của chính nó. Khi điện thoại hiển thị 25 dB, nó đang hoạt động ở giới hạn phát hiện thấp nhất của phần cứng.

Điện thoại tiêu dùng không phải là máy đo mức âm thanh đã hiệu chuẩn. Trong các thử nghiệm so sánh do NIOSH thực hiện, những ứng dụng điện thoại thông minh tốt nhất trên một số mẫu iPhone có độ chênh khoảng 2 dBA so với máy đo phòng thí nghiệm đã hiệu chuẩn trong dải từ 65 đến 95 dBA. Dải này tương ứng với tiếng nói chuyện bình thường và tiếng máy móc lớn. Ngoài dải giữa đó, cảm biến điện thoại mất độ chính xác. Ở mức thấp gần 25 dB, chỉ nên xem các con số là ước tính. Ở mức cao, micrô điện thoại chạm ngưỡng tối đa trong khoảng từ 95 đến 110 dB, còn nhiều thiết bị Android cho kết quả thấp hơn thực tế khi đo trên 90 dB.

Để có số liệu đáng tin cậy hơn trong không gian yên tĩnh, đừng dựa vào các kết quả đo tức thời đơn lẻ. Hãy sử dụng mức âm thanh liên tục tương đương, viết tắt là Leq. Leq biểu thị năng lượng âm thanh trung bình đo được trong một khoảng thời gian nhất định. Tính Leq trong 30 đến 60 giây giúp làm mượt các đỉnh nhiễu điện bên trong và cho ra kết quả ước tính đáng tin cậy hơn. Bạn có thể theo dõi chỉ số này bằng công cụ Máy đo tiếng ồn của chúng tôi.

Hiểu về các bước logarit và năng lượng âm thanh gần mức 25 dB

Vì thang decibel là thang logarit, những thay đổi nhỏ về con số có thể thể hiện những thay đổi lớn về năng lượng âm thanh. Mỗi lần tăng 10 dB tương ứng với độ to cảm nhận tăng khoảng gấp đôi và năng lượng âm thanh vật lý tăng gấp mười lần. Tăng 3 dB tương ứng với năng lượng âm thanh tăng gấp đôi.

Khi hai nguồn âm thanh riêng biệt phát ra âm thanh ở cùng một mức, năng lượng của chúng kết hợp theo quy luật logarit. Hai nguồn có mức âm thanh bằng nhau làm tổng mức âm thanh tăng khoảng 3 dB. Nếu bạn đặt một chiếc quạt êm phát ra âm thanh ở mức 25 dB trong phòng rồi bật chiếc quạt thứ hai giống hệt, cũng phát ra âm thanh ở mức 25 dB, mức âm thanh kết hợp sẽ không phải là 50 dB. Tổng mức âm thanh tăng 3 dB, đạt khoảng 28 dB.

Khoảng cách cũng làm thay đổi mức âm thanh truyền đến tai bạn. Ở ngoài trời, khi khoảng cách đến một nguồn âm thanh điểm nhỏ tăng gấp đôi, mức âm thanh giảm khoảng 6 dB. Ở trong nhà, phản xạ âm thanh từ tường và trần giữ lại năng lượng âm thanh, vì vậy khi khoảng cách tăng gấp đôi, mức âm thanh giảm chưa đến 6 dB. Nếu một nguồn âm thanh ngoài trời phát ra 31 dB ở một khoảng cách nhất định, khi bạn tăng gấp đôi khoảng cách, mức âm thanh sẽ giảm xuống còn 25 dB.

Bạn có thể xem vị trí của 25 dB trên biểu đồ decibel đầy đủ của chúng tôi. Giảm từ 25 dB xuống 20 dB làm giảm năng lượng vật lý hơn một nửa. Tăng từ 25 dB lên 30 dB tương ứng với năng lượng âm thanh tăng hơn ba lần. Tăng lên 35 dB là tăng thêm 10 dB, nghĩa là âm thanh mang năng lượng vật lý gấp mười lần và nghe to gấp khoảng hai lần.

Các phương pháp để đạt được và duy trì môi trường 25 dB

Nhà ở thông thường hiếm khi duy trì được mức 25 dB trong giờ thức. Không gian trong nhà vào ban ngày thường ghi nhận mức từ 40 đến 60 dB, thuộc dải Trung bình. Ngay cả vào buổi tối, tủ lạnh, thiết bị lưu thông không khí và xe cộ trong khu vực cũng khiến mức âm thanh trong nhà duy trì ở khoảng 30 đến 40 dB.

Để giảm mức âm thanh trong nhà xuống 25 dB, cần giảm tiếng ồn ngoài trời lọt vào và kiểm soát các thiết bị trong nhà. Nút tai vừa vặn thường giảm 15 đến 30 dB năng lượng âm thanh ở các tần số trung và cao. Nếu tiếng ồn giao thông khiến phòng ngủ trong đô thị ở mức 40 dB, đeo nút tai đúng cách có thể giúp giảm âm thanh lọt vào xuống gần 25 dB. Hãy nhớ rằng khả năng bảo vệ thực tế của nút tai thường thấp hơn mức ghi trên bao bì, vì nút không kín hoàn toàn có thể để âm thanh lọt qua.

Các cải tiến kết cấu cũng có thể làm giảm tiếng ồn nền. Bịt kín các khe hở quanh khung cửa sổ và dưới cửa ra vào giúp ngăn tiếng ồn đường phố truyền qua không khí. Thêm rèm dày và thảm dày giúp hấp thụ âm thanh phản xạ trong phòng thay vì để âm thanh dội lại trên các bề mặt cứng. Chọn thiết bị cơ khí ít ồn, được thiết kế để hoạt động dưới 30 dB, giúp duy trì mức âm thanh nền trong phòng gần 25 dB.

Khi đánh giá một căn phòng yên tĩnh, hãy chú ý đến sự khác biệt giữa dBA và dBC. dBA điều chỉnh âm thanh theo độ nhạy của tai người, còn dBC gần như không áp dụng trọng số và tính cả âm trầm tần số thấp. Tiếng ầm ầm trầm từ các phương tiện giao thông hạng nặng hoặc quạt gió của hệ thống sưởi trong tòa nhà có thể có mức thấp theo thang dBA nhưng cao hơn nhiều theo thang dBC. Kiểm tra cả hai trọng số giúp đảm bảo không gian thực sự yên tĩnh ở mọi tần số nghe được.

Các mốc năng lượng âm thanh trong dải Yên tĩnh

Dải Yên tĩnh bao gồm mọi mức âm thanh đo được dưới 40 dB. So sánh chênh lệch năng lượng trong dải này cho thấy 25 dB tương quan như thế nào với các mức âm thanh lân cận.

Như bảng cho thấy, tăng từ 25 dB lên 35 dB, tức tăng 10 dB, khiến năng lượng âm thanh vật lý tăng gấp mười lần. Ngay cả trong dải Yên tĩnh, những thay đổi nhỏ về decibel cũng thể hiện rõ sự khác biệt về công suất âm thanh vật lý.