Biểu đồ decibel
Biểu đồ decibel cho thấy các mức âm thanh điển hình, giúp bạn đánh giá âm thanh lớn đến mức nào và có thể nghe an toàn trong bao lâu. Trang này giải thích cách đọc biểu đồ, ý nghĩa của các con số đối với thính giác và vì sao biểu đồ chỉ mang tính tham khảo.
Dải mức âm thanh
Yên tĩnh
Dưới 40 dB
Yên tĩnh. Âm thanh nền khó nhận thấy.
- 10 dBTiếng lá xào xạc10 dB lớn cỡ nào?
- 15 dB15 dB lớn cỡ nào?
- 20 dBTiếng thì thầm20 dB lớn cỡ nào?
- 25 dB25 dB lớn cỡ nào?
- 30 dBPhòng ngủ yên tĩnh vào ban đêm30 dB lớn cỡ nào?
- 35 dB35 dB lớn cỡ nào?
Trung bình
Từ 40 đến 60 dB
Trò chuyện bình thường dễ dàng.
- 40 dBThư viện yên tĩnh40 dB lớn cỡ nào?
- 45 dB45 dB lớn cỡ nào?
- 50 dBVăn phòng yên tĩnh hoặc mưa nhỏ50 dB lớn cỡ nào?
- 55 dB55 dB lớn cỡ nào?
Lớn
Từ 60 đến 85 dB
Bận rộn và đáng chú ý. Việc nói chuyện tốn nhiều sức hơn.
- 60 dBTrò chuyện bình thường60 dB lớn cỡ nào?
- 65 dB65 dB lớn cỡ nào?
- 70 dBĐường phố đông đúc hoặc máy hút bụi70 dB lớn cỡ nào?
- 75 dB75 dB lớn cỡ nào?
- 80 dBNhà hàng ồn ào hoặc chuông báo thức80 dB lớn cỡ nào?
Rất lớn
Từ 85 đến 100 dB
Hạn chế thời gian bạn ở đây.
- 85 dBGiao thông thành phố ùn tắc85 dB lớn cỡ nào?
- 90 dBMáy cắt cỏ hoặc tàu điện ngầm90 dB lớn cỡ nào?
- 95 dBXe máy95 dB lớn cỡ nào?
Nguy hiểm
Trên 100 dB
Tổn thương thính giác có thể xảy ra chỉ trong vài phút.
- 100 dBCưa máy hoặc quán bar100 dB lớn cỡ nào?
- 105 dBDụng cụ điện cầm tay hoặc dàn âm thanh lớn105 dB lớn cỡ nào?
- 110 dBBuổi hòa nhạc rock110 dB lớn cỡ nào?
- 115 dBCòi ô tô ở cự ly gần115 dB lớn cỡ nào?
- 120 dBCòi xe cứu thương120 dB lớn cỡ nào?
- 125 dBPháo hoa125 dB lớn cỡ nào?
- 130 dBMáy khoan bê tông ở cự ly gần130 dB lớn cỡ nào?
- 135 dBTiếng nổ pháo hoa ở gần135 dB lớn cỡ nào?
- 140 dBMáy bay cất cánh hoặc tiếng súng ở cự ly gần140 dB lớn cỡ nào?
Thời gian an toàn là bao lâu?
NIOSH khuyến nghị 85 dBA trong 8 giờ, và cứ tăng +3 dB thì thời gian an toàn giảm đi một nửa.
| Mức | Thời gian an toàn mỗi ngày |
|---|---|
| 85 dBA | 8 giờ |
| 88 dBA | 4 giờ |
| 91 dBA | 2 giờ |
| 94 dBA | 1 giờ |
| 97 dBA | 30 phút |
| 100 dBA | 15 phút |
| 103 dBA | khoảng 7.5 phút |
| 106 dBA | khoảng 4 phút |
| 109 dBA | khoảng 2 phút |
| 112 dBA | khoảng 1 phút |
Thang đo decibel hoạt động như thế nào
Decibel (dB) là đơn vị đo mức âm thanh. Thang đo này có tính logarit, vì vậy các khoảng tăng bằng nhau không làm tăng mức âm thanh như nhau. Dưới đây là những thay đổi quan trọng nhất:
- +3 dB: năng lượng âm thanh tăng gấp đôi.
- +10 dB: tai cảm nhận âm thanh lớn gấp đôi, còn năng lượng âm thanh tăng gấp mười lần.
- Hai nguồn âm có mức bằng nhau phát cùng lúc: âm thanh lớn hơn khoảng 3 dB so với chỉ một nguồn. Hai âm thanh giống hệt nhau không làm mức âm thanh tăng gấp đôi.
- Khoảng cách từ một nguồn âm nhỏ ở ngoài trời: tăng gấp đôi khoảng cách thì mức âm thanh giảm khoảng 6 dB.
Trong nhà, khoảng cách ít ảnh hưởng hơn vì tường, sàn và trần phản xạ âm thanh trở lại phòng. Vì vậy, cùng một nguồn âm có thể cho mức đo cao hơn trong căn phòng nhỏ có tường cứng so với căn phòng lớn có nhiều vật liệu mềm.
dBA và dBC trên biểu đồ
Biểu đồ thường ghi dBA, tức mức âm thanh được hiệu chỉnh theo trọng số A. Trọng số A mô phỏng cách con người nghe âm thanh hằng ngày, nên tính đến ít hơn các âm có tần số rất thấp và rất cao. Trọng số C gần như phẳng và tính đến âm trầm. Biểu đồ ghi dBA vì đây là tiêu chuẩn cho tiếng ồn hằng ngày và các giới hạn an toàn thính giác.
Khi biểu đồ ghi giá trị dB mà không nêu rõ trọng số, con số đó là mức điển hình. Các giới hạn về thính giác trong trang này luôn tính bằng dBA. Nếu mức đo dBC của âm thanh cao hơn nhiều so với dBA, âm thanh đó có nhiều âm trầm, chẳng hạn như tiếng động cơ hoặc nhạc nhiều âm trầm.
Các âm thanh thường gặp theo bối cảnh
Các mức dưới đây là giá trị điển hình, không phải kết quả đo tại một địa điểm cụ thể. Mỗi mục liên kết đến trang về mức âm thanh đó, với các ví dụ, so sánh độ lớn, bản nghe thử và thời gian tiếp xúc an toàn.
| Bối cảnh | Âm thanh | Mức điển hình |
|---|---|---|
| Nhà ở | Tiếng thì thầm | 20 dB |
| Nhà ở | Phòng ngủ yên tĩnh vào ban đêm | 30 dB |
| Nhà ở | Trò chuyện bình thường | 60 dB |
| Nhà ở | Máy hút bụi | 70 dB |
| Nhà ở | Đồng hồ báo thức kêu to | 80 dB |
| Đô thị và giao thông | Đường phố đông đúc | 70 dB |
| Đô thị và giao thông | Giao thông đông đúc trong thành phố | 85 dB |
| Đô thị và giao thông | Tàu điện ngầm | 90 dB |
| Đô thị và giao thông | Xe máy | 95 dB |
| Đô thị và giao thông | Còi xe cứu thương | 120 dB |
| Công việc và dụng cụ | Văn phòng yên tĩnh | 50 dB |
| Công việc và dụng cụ | Máy cắt cỏ | 90 dB |
| Công việc và dụng cụ | Cưa máy | 100 dB |
| Công việc và dụng cụ | Máy khoan phá bê tông ở cự ly gần | 130 dB |
| Âm nhạc và giải trí | Nhà hàng ồn ào | 80 dB |
| Âm nhạc và giải trí | Hộp đêm | 100 dB |
| Âm nhạc và giải trí | Buổi hòa nhạc rock | 110 dB |
Hãy chú ý đến khoảng cách giữa 85 dB và 100 dB. Mỗi +3 dB làm giảm một nửa thời gian an toàn, vì vậy 85 dBA an toàn trong 8 giờ mỗi ngày, còn 100 dBA chỉ an toàn trong 15 phút.
Ý nghĩa của các mức âm thanh đối với thính giác
Bốn cơ quan công quyền đưa ra hướng dẫn về thính giác. Họ sử dụng các con số khác nhau cho những mục đích khác nhau, vì vậy hãy lưu ý phạm vi áp dụng của từng hướng dẫn.
- NIOSH (Mỹ): khuyến nghị giới hạn tiếp xúc trung bình trong 8 giờ là 85 dBA; mỗi +3 dB làm giảm một nửa thời gian an toàn. Đây là hướng dẫn nghiêm ngặt nhất trong số này.
- OSHA (luật về nơi làm việc của Mỹ): cho phép mức 90 dBA trong 8 giờ, với hệ số trao đổi 5 dB. Mức hành động 85 dBA của OSHA là ngưỡng bắt đầu chương trình bảo vệ thính giác.
- CDC: âm thanh ở mức 70 dBA trở xuống khó có khả năng gây mất thính lực, ngay cả khi tiếp xúc trong thời gian dài. Tiếp xúc lâu hoặc lặp đi lặp lại với âm thanh từ 85 dBA trở lên có thể gây mất thính lực.
- WHO: hướng dẫn nghe an toàn cho người lớn là khoảng 80 dB, tối đa 40 giờ mỗi tuần.
Hướng dẫn của WHO về giấc ngủ thì khác. WHO khuyến nghị mức âm thanh trong phòng ngủ dưới 30 dBA tính trung bình suốt đêm, và các tiếng ồn đơn lẻ dưới 45 dBA.
Hãy chú ý đến hai dấu hiệu cảnh báo. Nếu bạn phải hét lên để người khác nghe thấy mình ở khoảng cách bằng một sải tay, âm thanh đó quá lớn so với thời gian bạn tiếp xúc. Nếu sau đó bạn bị ù tai hoặc nghe kém rõ, tai bạn đã bị quá tải. Hãy rời xa nguồn âm và bảo vệ tai.
Thiết bị bảo vệ thính giác rất hữu ích khi bạn không thể rời xa nguồn âm. Nút tai bằng mút xốp và chụp tai được xếp hạng theo NRR tại Mỹ. Mức bảo vệ trong thực tế thường thấp hơn mức ghi trên nhãn; nút tai được đeo vừa khít thường giảm tiếng ồn từ 15 đến 30 dB. Đeo vừa khít quan trọng hơn mức xếp hạng ghi trên hộp.
Vì sao các con số trên biểu đồ chỉ là mức điển hình
Con số trên biểu đồ là mức điển hình, không phải con số chính xác. Cùng một nguồn âm có thể cho kết quả đo khác nhau tùy theo khoảng cách, căn phòng và vị trí của micrô hoặc tai bạn. Tiến lại gần loa thì mức âm thanh tăng lên. Bước vào một không gian rộng, thoáng thì mức âm thanh giảm xuống.
Để tự kiểm tra âm thanh, hãy mở máy đo trên trang chủ. Đo trong 30 đến 60 giây, giữ điện thoại ngang tầm tai và cách xa tường, sau đó xem Avg (Leq), tức mức trung bình trong khoảng thời gian đó. Rồi so sánh con số này với biểu đồ để ước lượng mức âm thanh. Điện thoại chỉ cho kết quả ước tính, không phải máy đo mức âm thanh đã được hiệu chuẩn, vì vậy hãy dùng điện thoại để so sánh các địa điểm và thời điểm thay vì cố khớp chính xác với biểu đồ.
Câu hỏi thường gặp
Mức decibel nào là an toàn?
CDC cho biết âm thanh ở mức 70 dBA trở xuống khó có khả năng gây mất thính lực, ngay cả khi tiếp xúc trong thời gian dài. NIOSH đặt giới hạn khuyến nghị ở mức trung bình 85 dBA trong 8 giờ; mỗi +3 dB làm giảm một nửa thời gian an toàn.
60 dB lớn đến mức nào?
Tương đương với cuộc trò chuyện bình thường, là mức điển hình trong một căn phòng có người nói chuyện. Xem trang 60 dB để xem ví dụ và nghe thử.
Âm thanh ở mức decibel nào thì quá lớn khi nghe bằng tai nghe?
Hướng dẫn nghe an toàn của WHO cho người lớn là khoảng 80 dB, tối đa 40 giờ mỗi tuần. Mức âm thanh đến tai bạn phụ thuộc vào tai nghe và thiết bị, vì vậy hãy giữ âm lượng thấp, nghỉ giải lao và dùng máy đo để kiểm tra âm thanh trong không gian xung quanh.
Trò chuyện bình thường có mức bao nhiêu decibel?
Khoảng 60 dB. Tiếng thì thầm ở mức 20 đến 30 dB, còn đường phố đông đúc hoặc máy hút bụi ở mức khoảng 70 dB.
Âm thanh nào lớn nhất?
Mức lớn nhất trên biểu đồ này là tiếng máy bay phản lực cất cánh hoặc tiếng súng ở cự ly gần, khoảng 140 dB. Ngưỡng đau vào khoảng 120 đến 130 dB, vì vậy âm thanh trong khoảng này có thể gây đau. Xem trang 140 dB.
85 dB có lớn không?
Có. Mức này tương đương với giao thông đông đúc trong thành phố; theo CDC, tiếp xúc lâu hoặc lặp đi lặp lại với âm thanh từ 85 dBA trở lên có thể làm tổn thương thính giác. Xem trang 85 dB.