50 dB to như thế nào?

Âm thanh 50 dB trong đời sống hằng ngày

Mức âm thanh 50 dB nằm trong dải trung bình, trải từ 40 đến 60 dB. Mức này lớn hơn mức âm thanh trong môi trường yên tĩnh dưới 40 dB, nhưng thấp hơn nhiều so với mức âm thanh lớn, bắt đầu từ 60 dB. Trong sinh hoạt hằng ngày, bạn có thể gặp mức 50 dB ở những không gian có hoạt động nhẹ nhàng và có chủ đích. Một văn phòng mở yên tĩnh, nơi mọi người gõ bàn phím, đọc sách và nói chuyện nhỏ nhẹ, thường có mức âm thanh dao động quanh mức này. Bạn cũng có thể nghe thấy mức âm thanh này ngoài trời khi mưa nhẹ hoặc mưa vừa, lúc nước rơi xuống lá cây, bãi cỏ và mặt đường.

Để hiểu 50 dB nghĩa là gì, bạn cần nắm được cách tính decibel. Thang đo decibel là thang đo logarit. Mỗi bước tăng thể hiện mức tăng năng lượng âm thanh vật lý. Tăng 10 dB có nghĩa là năng lượng âm thanh tăng gấp mười lần, còn người nghe cảm nhận âm thanh lớn gấp khoảng hai lần. Khi so sánh 50 dB với 60 dB, âm thanh 60 dB có năng lượng gấp mười lần và nghe lớn gấp đôi. So với 40 dB, 50 dB có năng lượng gấp mười lần và nghe lớn gấp đôi.

Các phép đo âm thanh cũng sử dụng trọng số tần số. Thang đo phổ biến nhất là dBA, hay decibel trọng số A. Tai người không nghe được mọi tần số như nhau. Thính giác của chúng ta kém nhạy với âm trầm rất thấp và âm cao rất cao. Thang đo dBA điều chỉnh số đo để phù hợp với cách con người nghe. Một thang đo khác là dBC, hay decibel trọng số C, có đáp tuyến gần như phẳng và tính cả âm trầm sâu. Khi đo được 50 dBA trong văn phòng hoặc khi trời mưa, con số này phản ánh âm thanh đã được điều chỉnh theo thính giác của con người.

Vì sao văn phòng yên tĩnh và không gian tập trung có mức 50 dBA

Nơi làm việc được thiết kế để mọi người tập trung thường hướng đến mức âm thanh khoảng 50 dBA. Trong văn phòng mở, sự im lặng tuyệt đối hiếm khi khả thi. Trong một căn phòng im lặng, những tiếng động nhỏ sẽ trở nên nổi bật. Một tiếng ho bất chợt, tiếng bút rơi hoặc tiếng gõ bàn phím có thể làm gián đoạn sự tập trung ngay lập tức. Khi âm thanh nền ở mức khoảng 50 dBA, nó tạo thành một nền âm thanh ổn định, giúp làm dịu những tiếng động đột ngột.

Môi trường âm thanh này thường hình thành khi nhiều nguồn âm thanh nhỏ kết hợp với nhau. Hệ thống thông gió của tòa nhà, thiết bị máy tính chạy êm và những chuyển động ở xa cộng lại. Trong âm học, khi thêm hai nguồn âm thanh có mức bằng nhau, tổng mức âm thanh tăng khoảng 3 dB vì +3 dB làm năng lượng âm thanh tăng gấp đôi. Nếu một thiết bị thông gió tạo ra âm thanh ở mức 47 dB, thêm một thiết bị thứ hai giống hệt sẽ làm mức âm thanh tăng lên 50 dB.

Khoảng cách cũng làm thay đổi cách âm thanh trong văn phòng truyền đi. Ngoài trời, khi khoảng cách đến một nguồn âm thanh nhỏ tăng gấp đôi, mức âm thanh giảm khoảng 6 dB. Trong nhà, sóng âm phản xạ từ tường, trần nhà và bàn làm việc, nên khi khoảng cách tăng gấp đôi, mức âm thanh giảm chưa đến 6 dB. Đặt các thiết bị dùng chung ở xa hơn giúp giữ mức âm thanh tại từng bàn làm việc gần mục tiêu 50 dBA. Người lao động có thể tham khảo các khu vực âm thanh trên biểu đồ decibel.

Khả năng che lấp âm thanh của mưa rơi đều

Mưa rơi đều là một trong những ví dụ tự nhiên rõ nhất về âm thanh 50 dB. Mưa nhẹ rơi trên nền đất mềm hoặc mưa vừa rơi xuống đường phố tạo ra âm thanh liên tục trên một dải tần rộng. Không giống như tiếng ồn văn phòng thất thường, mưa tạo ra một lớp âm thanh liên tục mà nhiều người cảm thấy dễ chịu.

Đặc tính này được gọi là che lấp âm thanh. Hiện tượng che lấp xảy ra khi âm thanh nền ổn định làm giảm khả năng nghe thấy những tiếng động thất thường khác. Vì mưa vừa tạo ra một màn âm thanh 50 dBA ổn định, nó che lấp những tiếng ồn nhỏ từ các phòng gần đó hoặc giao thông ở xa. Não người nhanh chóng xem những âm thanh đều đặn là âm thanh nền, giúp bạn tiếp tục tập trung đọc sách hoặc làm việc.

Những âm thanh đột ngột buộc não phải chú ý, nhưng tiếng mưa ở mức 50 dB vẫn đều đặn. Âm thanh này không có những tiếng gõ sắc nét hay nhịp điệu giống lời nói. Sự đều đặn này giải thích vì sao các hệ thống tiếng ồn trắng thường sử dụng âm thanh nước chảy đều để giúp mọi người học tập hoặc làm việc trong những tòa nhà đông đúc.

Sức khỏe thính giác và thời gian tiếp xúc an toàn ở mức 50 dBA

Xét về sức khỏe thính giác, 50 dBA hoàn toàn an toàn. Mức này không gây nguy cơ mất thính lực do tiếng ồn, ngay cả khi tiếp xúc liên tục.

Các cơ quan y tế công cộng đã đưa ra những mốc rõ ràng về mức tiếng ồn an toàn:

• Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) cho biết khó có khả năng bị mất thính lực khi tiếp xúc với âm thanh ở mức 70 dBA trở xuống, ngay cả trong thời gian dài. Tiếp xúc với âm thanh ở mức 85 dBA trở lên có thể gây tổn thương theo thời gian.
• Viện Quốc gia về An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (NIOSH) khuyến nghị giới hạn 85 dBA cho một ngày làm việc 8 giờ, với quy tắc trao đổi 3 dB. Thời gian tiếp xúc cho phép giảm một nửa sau mỗi lần mức âm thanh tăng 3 dB: 88 dBA trong 4 giờ, 91 dBA trong 2 giờ, 94 dBA trong 1 giờ, 97 dBA trong 30 phút, 100 dBA trong 15 phút, 103 dBA trong khoảng 7,5 phút, 106 dBA trong khoảng 4 phút, 109 dBA trong khoảng 2 phút và 112 dBA trong khoảng 1 phút.
• Cơ quan Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (OSHA) áp dụng giới hạn pháp lý tại nơi làm việc là 90 dBA trong 8 giờ, với quy tắc trao đổi 5 dB và mức hành động là 85 dBA.
• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người lớn giữ âm thanh giải trí dưới 80 dB, với thời lượng tối đa 40 giờ mỗi tuần.

Vì 50 dBA thấp hơn ngưỡng 85 dBA của NIOSH 35 dBA, nên NIOSH không quy định giới hạn thời gian tiếp xúc ở mức này. Bạn có thể sống và làm việc vô thời hạn trong môi trường có mức âm thanh 50 dBA mà không gây hại cho thính giác. Các dấu hiệu cảnh báo âm thanh nguy hiểm, chẳng hạn như phải hét lên để người khác nghe thấy ở khoảng cách một sải tay, ù tai hoặc nghe âm thanh như bị nghẹt, chỉ xuất hiện ở mức cao hơn nhiều. Nút tai vừa vặn có thể giảm âm thanh từ 15 đến 30 dB, nhưng không cần dùng ở mức 50 dB. Đeo nút tai sẽ làm giảm âm thanh xung quanh xuống còn 20 đến 35 dB.

Gián đoạn giấc ngủ ban đêm và tiêu chuẩn của WHO

Mặc dù 50 dB an toàn cho thính giác vào ban ngày, mức này có thể làm gián đoạn giấc ngủ ban đêm. Trong khi ngủ, hệ thống thính giác vẫn tiếp tục xử lý âm thanh. Mức 50 dB có thể làm gián đoạn chu kỳ giấc ngủ, khiến bạn thức giấc trong chốc lát hoặc cản trở giấc ngủ sâu.

Tổ chức Y tế Thế giới đưa ra các hướng dẫn nghiêm ngặt cho môi trường ban đêm:

Mức trung bình 50 dB trong phòng ngủ cao hơn khuyến nghị 30 dBA của WHO 20 dB. Vì decibel là thang đo logarit và +10 dB được cảm nhận là lớn gấp đôi, âm thanh 50 dB nghe lớn gấp bốn lần mức 30 dBA được khuyến nghị cho phòng ngủ. Mức 50 dB ổn định cũng cao hơn ngưỡng 45 dBA dành cho các âm thanh đơn lẻ vào ban đêm. Để có giấc ngủ sâu, giảm âm thanh xuống gần 30 dB hoặc 35 dB sẽ tạo ra môi trường nghỉ ngơi tốt hơn nhiều.

Đo 50 dB chính xác bằng điện thoại thông minh

Bạn có thể đo mức âm thanh trong nhà hoặc văn phòng có phải là 50 dB hay không bằng thiết bị đo trên trang chủ hoặc theo dõi sự thay đổi theo thời gian bằng Máy đo tiếng ồn. Hiểu rõ giới hạn của micrô điện thoại thông minh sẽ giúp bạn đo chính xác hơn.

Micrô điện thoại thông minh được thiết kế chủ yếu để thu giọng nói. Mức ồn nền của micrô bên trong thiết bị di động thường nằm trong khoảng từ 25 đến 35 dB. Không thể phân biệt âm thanh nhỏ hơn mức này với tiếng ồn của mạch điện bên trong. Ở mức cao nhất, micrô điện thoại đạt ngưỡng từ 95 đến 110 dB, tại đó xảy ra hiện tượng xén đỉnh tín hiệu (clipping).

Vì 50 dB nằm cách xa cả mức ồn nền 25 đến 35 dB lẫn ngưỡng 95 đến 110 dB, điện thoại di động đo tốt ở mức này. Trong các thử nghiệm của NIOSH về ứng dụng đo âm thanh trên điện thoại thông minh, các ứng dụng iPhone tốt nhất cho kết quả sai lệch khoảng 2 dBA so với thiết bị đo đã hiệu chuẩn trong khoảng 65 đến 95 dBA. Nhiều điện thoại Android cho kết quả thấp hơn ở mức trên 90 dB, nhưng cả hai nền tảng đều đo khá tốt các mức trung bình gần 50 dB.

Để đo chính xác, đừng chỉ dựa vào một kết quả đo tức thời. Những âm thanh ngắn như tiếng ghế dịch chuyển có thể tạo ra mức tăng vọt tạm thời. Thay vào đó, hãy ghi lại mức âm thanh liên tục tương đương (Leq). Đo Leq trong 30 đến 60 giây sẽ cho ra mức trung bình phản ánh tiếng ồn xung quanh thực tế.

Cách thực tế để đạt hoặc duy trì mức 50 dB trong phòng

Việc điều chỉnh âm thanh để đạt hoặc duy trì mức 50 dB tùy thuộc vào việc không gian của bạn hiện quá ồn hay quá yên tĩnh.

Nếu văn phòng hoặc phòng khách có mức âm thanh trên 50 dB do tiếng ồn ngoài trời hoặc máy móc, bạn có thể giảm âm thanh bằng cách tăng khoảng cách và sử dụng vật liệu tiêu âm. Ngoài trời, khi khoảng cách đến một nguồn tiếng ồn nhỏ tăng gấp đôi, mức âm thanh giảm khoảng 6 dB, mặc dù phản xạ trong nhà khiến mức giảm này nhỏ hơn một chút. Di chuyển bàn làm việc ra xa thiết bị ồn sẽ tận dụng được sự suy giảm âm thanh theo khoảng cách. Thêm rèm dày, thảm và tấm tiêu âm trên tường sẽ giúp hấp thụ âm thanh phản xạ từ các bề mặt cứng.

Nếu căn phòng quá yên tĩnh và tạo cảm giác trống trải khó chịu, thêm âm thanh nhẹ ở mức 50 dB có thể giúp bạn tập trung hơn. Quạt chạy êm hoặc hệ thống thông gió hoạt động ở mức thấp tạo ra nền âm thanh êm dịu. Hãy nhớ rằng khi kết hợp hai âm thanh giống hệt nhau, mức âm thanh tổng cộng tăng khoảng 3 dB. Nếu một chiếc quạt chạy ở tốc độ thấp tạo ra âm thanh 47 dB, bật hai chiếc quạt giống nhau cùng lúc sẽ làm tổng mức âm thanh tăng lên 50 dB. Mức cân bằng này tạo ra hiệu ứng che lấp âm thanh tự nhiên mà không gần đến ngưỡng 70 dBA của CDC hay gây mệt mỏi.