Decibeloverzicht

Hoe de decibelschaal werkt

Een decibel (dB) is een eenheid voor het geluidsniveau. De schaal is logaritmisch, dus gelijke stappen betekenen niet telkens een gelijke toename van de hoeveelheid geluid. Dit zijn de veranderingen die er het meest toe doen:

• +3 dB: een verdubbeling van de geluidsenergie.
• +10 dB: ongeveer twee keer zo luid voor het oor, en tien keer zoveel geluidsenergie.
• Twee gelijke bronnen samen: ongeveer 3 dB luider dan één bron alleen. Twee identieke geluiden verdubbelen het niveau niet.
• Afstand tot een kleine bron in de open lucht: een verdubbeling van de afstand verlaagt het niveau met ongeveer 6 dB.

Binnenshuis is afstand minder belangrijk, omdat muren, vloeren en plafonds het geluid terug de kamer in weerkaatsen. Daarom kan dezelfde bron een hoger niveau opleveren in een kleine ruimte met harde muren dan in een grote ruimte met zachte oppervlakken.

dBA en dBC in een overzicht

Overzichten vermelden meestal dBA, wat A-gewogen is. A-weging komt overeen met hoe mensen alledaagse geluiden horen, waardoor zeer lage en zeer hoge tonen minder meetellen. C-weging is vrijwel vlak en telt lage tonen mee. Overzichten vermelden dBA omdat dit de standaard is voor alledaags geluid en voor gehoorbeschermingslimieten.

Wanneer een overzicht een gewone dB-waarde geeft, is de weging niet vermeld en is het getal een typisch niveau. De gehoorlimieten op deze pagina zijn altijd in dBA. Als een geluid in dBC veel hoger meet dan in dBA, bevat het veel lage tonen, zoals een motor of muziek met veel bas.

Veelvoorkomende geluiden per omgeving

De onderstaande niveaus zijn typische waarden, geen metingen op één specifieke locatie. Elk item linkt naar de bijbehorende niveaupagina, met voorbeelden, een vergelijking van de luidheid, een luisterdemo en een veilige blootstellingsduur.

Let op het verschil tussen 85 dB en 100 dB. Elke +3 dB halveert de veilige tijd, dus 85 dBA is veilig gedurende 8 uur per dag en 100 dBA slechts 15 minuten.

Wat niveaus betekenen voor je gehoor

Vier publieke instanties publiceren richtlijnen voor gehoorbescherming. Ze hanteren verschillende getallen en doelen, dus bekijk per instantie waarop de richtlijn betrekking heeft.

• NIOSH (VS): beveelt een blootstellingslimiet aan van 85 dBA gemiddeld over 8 uur, waarbij elke +3 dB de veilige tijd halveert. Dit is de strengste richtlijn hier.
• OSHA (Amerikaanse arbeidswetgeving): staat 90 dBA gedurende 8 uur toe, met een uitwisselingsfactor van 5 dB. De actiewaarde van 85 dBA is de aanleiding om een gehoorbeschermingsprogramma te starten.
• CDC: geluiden op of onder 70 dBA veroorzaken waarschijnlijk geen gehoorverlies, zelfs niet bij langdurige blootstelling. Langdurige of herhaalde blootstelling aan 85 dBA of hoger kan dat wel.
• WHO: de richtlijn voor veilig luisteren voor volwassenen is ongeveer 80 dB gedurende maximaal 40 uur per week.

Voor slaap geldt een andere WHO-richtlijn. Die adviseert een geluidsniveau in de slaapkamer van minder dan 30 dBA, gemiddeld over de nacht, en afzonderlijke geluiden onder 45 dBA.

Let op twee waarschuwingssignalen. Als je op armlengte afstand moet schreeuwen om verstaanbaar te zijn, is het geluid te hard voor de tijd die je eraan blootstaat. Als je daarna last hebt van oorsuizen (tinnitus) of gedempt hoort, zijn je oren overbelast. Ga weg bij de geluidsbron en bescherm je oren.

Gehoorbescherming helpt wanneer je niet bij de geluidsbron weg kunt. Schuimoordopjes en oorkappen hebben in de VS een NRR-waarde. De bescherming in de praktijk is meestal lager dan op het etiket staat, en goed passende oordopjes dempen het geluid vaak met 15 tot 30 dB. Een goede pasvorm is belangrijker dan de waarde op de verpakking.

Waarom niveaus in overzichten typisch zijn

Een getal in een overzicht is een typisch niveau, geen exacte waarde. Dezelfde geluidsbron kan anders meten afhankelijk van de afstand, de ruimte waarin de bron zich bevindt en de plek van de microfoon of je oor. Ga dichter bij een luidspreker staan en het niveau stijgt. Stap een grote, open ruimte binnen en het daalt.

Om zelf een geluid te controleren, open je de meter op de startpagina. Meet gedurende 30 tot 60 seconden, houd de telefoon op oorhoogte en uit de buurt van muren, en lees Avg (Leq) af: het gemiddelde over die tijd. Vergelijk dat getal vervolgens met het overzicht om ongeveer te zien waar het geluidsniveau ligt. Een telefoon geeft een schatting en is geen gekalibreerde geluidsniveaumeter, dus gebruik hem vooral om plaatsen en tijdstippen met elkaar te vergelijken, niet om een niveau exact met een overzicht te vergelijken.